Pracownik zatrudniony na podstawie umowy o pracę ma prawo do 2 dni płatnego zwolnienia od pracy z okazji własnego ślubu oraz 1 dnia na ślub dziecka. Dni te nie pomniejszają puli urlopu wypoczynkowego.
Ile dni urlopu okolicznościowego przysługuje na ślub?
Wymiar zwolnienia zależy od tego, czy chodzi o własny ślub pracownika, czy o ślub jego dziecka:
| Okoliczność | Wymiar dni | Czy zwolnienie jest płatne? |
|---|---|---|
| Własny ślub pracownika | 2 dni | Tak, 100% wynagrodzenia |
| Ślub dziecka pracownika | 1 dzień | Tak, 100% wynagrodzenia |
| Ślub rodzeństwa lub innego krewnego | Brak ustawowego zwolnienia | Nie dotyczy |
Formalnie nie jest to urlop wypoczynkowy, lecz zwolnienie od pracy z powodu ważnego wydarzenia rodzinnego. Potocznie określa się je jednak mianem urlopu okolicznościowego. Podstawą prawną jest Rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Socjalnej z 15 maja 1996 r. Dni wolne są płatne i nie zmniejszają wymiaru urlopu wypoczynkowego.
Komu przysługuje urlop na ślub?
Ustawowe prawo do tego zwolnienia ma osoba pozostająca w stosunku pracy, przede wszystkim zatrudniona na podstawie umowy o pracę. Uprawnienie przysługuje niezależnie od stażu pracy, wymiaru etatu oraz tego, czy umowa została zawarta na czas określony, nieokreślony czy na zastępstwo.
Urlop okolicznościowy na ślub nie wynika natomiast z umowy zlecenia ani z umowy o dzieło. Osoba wykonująca pracę na podstawie umowy cywilnoprawnej może uzgodnić wolne ze zleceniodawcą, ale nie ma ustawowego prawa do tego zwolnienia.
Znaczenie ma także rodzaj ceremonii. Dni wolne przysługują w związku ze ślubem cywilnym albo konkordatowym, czyli wyznaniowym, który wywołuje skutki cywilnoprawne i prowadzi do sporządzenia aktu małżeństwa. Sam ślub kościelny bez skutków cywilnych, ślub humanistyczny lub ceremonia symboliczna nie dają podstawy do ustawowego urlopu okolicznościowego.
Jak złożyć wniosek i kiedy wykorzystać dni wolne?
Wniosek należy złożyć zgodnie z zasadami obowiązującymi u pracodawcy. Może mieć formę papierową lub elektroniczną. Powinien jasno wskazywać wydarzenie oraz terminy planowanej nieobecności. W dokumencie powinny znaleźć się:
- Dane pracownika – imię, nazwisko i ewentualnie stanowisko.
- Dane pracodawcy – nazwa firmy lub pracodawcy.
- Rodzaj wydarzenia – własny ślub albo ślub dziecka.
- Termin wykorzystania zwolnienia – konkretne dni, w których pracownik będzie nieobecny.
- Podstawa prawna i podpis – jeśli wymaga tego forma wniosku przyjęta w zakładzie pracy.
Dni wolne nie muszą przypadać dokładnie w dniu ceremonii. Można wykorzystać je przed ślubem, w jego okolicy albo po uroczystości, o ile ich termin pozostaje związany z wydarzeniem. Dwa dni przy własnym ślubie nie muszą być też wykorzystane łącznie. Przykładowo jeden dzień może przypadać przed ceremonią, a drugi po niej.
Pracodawca może poprosić o potwierdzenie zawarcia małżeństwa. W praktyce pracownik może przedstawić akt małżeństwa do wglądu, także po ślubie, jeżeli wolne było wykorzystywane przed ceremonią. Samo żądanie przekazania kopii dokumentu do akt osobowych nie powinno być automatyczne, jeżeli wystarczające jest okazanie aktu lub podanie danych pozwalających potwierdzić zdarzenie.
Na jaki ślub urlop nie przysługuje?
Przepisy wymieniają własny ślub pracownika oraz ślub jego dziecka. Nie obejmują więc uroczystości innych członków rodziny ani samego uczestnictwa w weselu:
- Na ślub brata lub siostry nie przysługuje ustawowy urlop okolicznościowy.
- Na ślub rodzica, dziadka, wnuka, kuzyna lub innego krewnego również nie ma takiego uprawnienia.
- Samo wesele, zwłaszcza organizowane w innym terminie niż ślub, nie stanowi osobnej podstawy do zwolnienia.
- Umowa zlecenia i umowa o dzieło nie dają ustawowego prawa do urlopu okolicznościowego.
- Ślub humanistyczny, symboliczny lub wyłącznie wyznaniowy bez skutków cywilnych nie uprawnia do tego zwolnienia.
Jeżeli chcesz uczestniczyć w ślubie rodzeństwa albo innego krewnego, możesz wykorzystać urlop wypoczynkowy, urlop na żądanie, jeżeli spełniasz warunki jego wykorzystania, lub urlop bezpłatny uzgodniony z pracodawcą.
Co zrobić, gdy ślub zostanie odwołany?
Prawo do zwolnienia wynika z faktycznego zawarcia małżeństwa. Jeżeli ślub zostanie odwołany, należy jak najszybciej poinformować o tym pracodawcę. Niewykorzystane dni nie mogą zostać zachowane na dowolny termin, a dni wykorzystane przed odwołaniem uroczystości trzeba rozliczyć z pracodawcą.
Możliwe jest uzgodnienie zmiany kwalifikacji nieobecności, na przykład na urlop wypoczynkowy lub urlop na żądanie, jeśli spełnione są warunki jego zastosowania. Nie dzieje się to jednak automatycznie. Urlop okolicznościowy niewykorzystany w związku ze ślubem nie przechodzi na kolejny rok i nie podlega zamianie na ekwiwalent pieniężny.
Najważniejsze liczby są proste: 2 dni płatnego zwolnienia na własny ślub i 1 dzień na ślub dziecka. Aby skorzystać z uprawnienia, trzeba mieć status pracownika i złożyć wniosek dotyczący ślubu wywołującego skutki prawne.