Ilość pieniędzy na świecie to temat, który fascynuje wielu ludzi. Próbując zrozumieć, ile pieniędzy jest w obiegu, należy wziąć pod uwagę nie tylko gotówkę, ale także inne formy kapitału. Zrozumienie tego zagadnienia wymaga analizy różnych kategorii monetarnych oraz uwzględnienia globalnych rynków finansowych.
Jak zdefiniować ilość pieniędzy na świecie?
Aby odpowiedzieć na pytanie, ile pieniędzy jest na świecie, musimy najpierw zrozumieć, co rozumiemy przez pojęcie „pieniądze”. Gotówka w postaci banknotów i monet to zaledwie ułamek całkowitej sumy pieniędzy. Większość bogactwa istnieje w formach niematerialnych, takich jak depozyty bankowe, fundusze inwestycyjne czy instrumenty finansowe.
Globalna gospodarka opiera się na trzech głównych kategoriach pieniądza, zwanych agregatami monetarnymi: M0, M1 i M2. Każda z tych kategorii różni się pod względem płynności, czyli łatwości, z jaką można je przekształcić w gotówkę. M0 obejmuje fizyczną gotówkę i rezerwy bankowe, M1 dodaje do tego depozyty na żądanie, a M2 zawiera również depozyty oszczędnościowe i inne mniej płynne aktywa.
Gotówka (M0)
Najbardziej podstawową formą pieniędzy jest gotówka, która obejmuje banknoty i monety w obiegu. Jak wynika z raportu Visual Capitalist z 2022 roku, na całym świecie w obiegu znajduje się około 8 bilionów dolarów w formie fizycznej gotówki. To jednak tylko niewielki procent całkowitej ilości pieniędzy.
Warto zauważyć, że ilość gotówki w obiegu stale się zmienia ze względu na kursy walutowe oraz decyzje banków centralnych. Na przykład, według Rezerwy Federalnej, w październiku 2024 roku całkowita ilość gotówki w obiegu w Stanach Zjednoczonych wynosiła 2,3 biliona dolarów.
Jak wygląda sytuacja z „wąskim pieniądzem” i „szerokim pieniądzem”?
Kiedy mówimy o „wąskim pieniądzu” (M1) i „szerokim pieniądzu” (M2), mamy na myśli bardziej złożone formy kapitału. Te kategorie obejmują nie tylko gotówkę, ale także inne formy finansowe, które mogą być szybko lub mniej szybko przekształcane w gotówkę.
„Wąski pieniądz” (M1)
M1 to kategoria, która obejmuje całą gotówkę (M0) oraz depozyty na rachunkach bieżących i inne płynne aktywa finansowe. Według szacunków Visual Capitalist z 2022 roku globalna wartość M1 wynosiła 28,6 biliona dolarów. Dla porównania, w Stanach Zjednoczonych podaż M1 w październiku 2024 roku była szacowana na 18,2 biliona dolarów.
„Wąski pieniądz” jest istotny, ponieważ reprezentuje kapitał, który można szybko wykorzystać do transakcji, co ma kluczowe znaczenie dla płynności gospodarki.
„Szeroki pieniądz” (M2)
Najszerszą kategorią pieniędzy jest M2, która obejmuje M0 i M1 oraz dodatkowo depozyty oszczędnościowe, fundusze inwestycyjne i inne aktywa mniej płynne. W 2022 roku Visual Capitalist oszacował globalną wartość M2 na 82,6 biliona dolarów. W Stanach Zjednoczonych, według raportu z października 2024 roku, wartość M2 wynosiła 21,3 biliona dolarów.
Ta kategoria odzwierciedla pełniejsze zrozumienie bogactwa, ponieważ uwzględnia nie tylko gotówkę, ale również inne formy kapitału, które są częścią globalnego systemu finansowego.
Jakie znaczenie mają kryptowaluty?
W ostatnich latach kryptowaluty, takie jak Bitcoin i Ethereum, stały się coraz bardziej istotne na rynku finansowym. Chociaż nie są oficjalnie uznawane przez banki centralne za pieniądze, ich kapitalizacja rynkowa może wpływać na globalne wartości monetarne.
W 2024 roku globalna kapitalizacja rynku kryptowalut wynosiła około 3,5 biliona dolarów. Bitcoin, najbardziej znana kryptowaluta, miał w tym czasie kapitalizację na poziomie 1,9 biliona dolarów. Choć te wartości są znaczne, kryptowaluty nie są jeszcze uwzględniane w tradycyjnych miarach pieniądza, takich jak M1 czy M2.
Wpływ kryptowalut na rynek finansowy
Kryptowaluty wciąż są stosunkowo młodym rynkiem, jednak ich szybki rozwój wpływa na sposób postrzegania pieniędzy. Wartość rynku kryptowalut może zmieniać się dynamicznie, co sprawia, że stanowią one interesujący element globalnego systemu finansowego.
- Bitcoin, jako najstarsza kryptowaluta, dominuje na rynku.
- Ethereum jest drugim co do wielkości rynkiem kryptowalut, z kapitalizacją wynoszącą około 28 miliardów dolarów.
- Inne kryptowaluty, choć mniej popularne, również przyczyniają się do wzrostu rynku.
- Kryptowaluty mogą zmienić definicję „pieniędzy” w przyszłości.
Jak wygląda globalne bogactwo?
Globalne bogactwo nie ogranicza się tylko do pieniędzy w postaci gotówki i depozytów. Obejmuje również inne aktywa, takie jak nieruchomości, akcje czy instrumenty pochodne. Wartość wszystkich nieruchomości na rozwiniętych rynkach wynosi około 217 bilionów dolarów.
Wartość akcji notowanych na giełdach świata to około 73 biliony dolarów. Instrumenty pochodne, takie jak opcje walutowe i kontrakty futures, mają wartość szacowaną na od 544 bilionów do nawet 1,2 tryliona dolarów.
Nierówności społeczne
Warto również zwrócić uwagę na nierówności w podziale bogactwa. Najbogatszy 1% populacji świata posiada ponad połowę globalnego bogactwa. W 2020 roku najbogatszy 1% przejął prawie 75% nowo wytworzonego bogactwa. Nierówności w Polsce również rosną, choć w mniejszym stopniu.
Co warto zapamietać?:
- Globalna ilość gotówki (M0) wynosi około 8 bilionów dolarów, z czego w USA w obiegu jest 2,3 biliona dolarów (stan na październik 2024).
- Wartość „wąskiego pieniądza” (M1) szacuje się na 28,6 biliona dolarów globalnie, a w USA na 18,2 biliona dolarów.
- Najszersza kategoria pieniędzy (M2) wynosi 82,6 biliona dolarów globalnie, z 21,3 biliona dolarów w USA (stan na październik 2024).
- Kapitalizacja rynku kryptowalut w 2024 roku wynosiła około 3,5 biliona dolarów, z Bitcoinem na poziomie 1,9 biliona dolarów.
- Globalne bogactwo, w tym nieruchomości i akcje, wynosi około 217 bilionów dolarów oraz 73 biliony dolarów odpowiednio, z nierównościami w podziale bogactwa, gdzie 1% najbogatszych posiada ponad połowę globalnego bogactwa.
